|
doradca olejowy
Klasyfikacje olejów
ACEA - Specyfikacje europejskie
Europejskie instytucje ACEA,ATC,ATIEL i CEC wspólnie opracowały i rozwijają system jakościowy, znany powszechnie jako EELQMS. Każdy dostawca oleju silnikowego – dealer lub producent- używający do oznaczenia swoich produktów specyfikacji ACEA jest zobowiązany do przestrzegania zasad określonych przez EELQMS. Producenci muszą ponadto legitymować się certyfikatami ISO 9001 lub 9002 i złożyć wobec ATIEL pisemną deklarację potwierdzającą pełną zgodność z regulacjami EELQMS.
O specyfikacji olejów silnikowych – ABC
Aby ułatwić poruszanie się po oznaczeniach olejowych poniżej wyjaśniamy najczęściej spotykane skróty:
- ACEA – Association des Constructeurs Europeens de l’Automobile – Europejskie Stowarzyszenie Konstruktorów Pojazdów Samochodowych
- API – American Petroleum Institute – Amerykański Instytut Naftowy
- ATC – Additive Technical Council – Rada ds. Dodatków
- ATIEL – Association Technique de I’Industrie Europeenne des Lubrifants – Europejskie Stowarzyszenie Techników Przemysłu Środków Smarnych
- CEC – Co-ordinating European Council for the development of Performance Tests for the Transportation Fuels, Lubricants and Other Fluids – Europejska Rada Konsultacyjna ds. Rozwoju Badań Eksploatacyjnych nad Paliwami, Środkami Smarnymi i Płynami Stosowanymi w Transporcie
- CoP – Code od Practice – Zasady postępowania, Procedury
- EELQMS – European Engine Lubricant Quality Management System – Europejski System Zarządzania Jakością Środków Smarnych
- ERC – European Registration Centre – Europejskie Centrum Rejestracji
- SAE – Society of Automative Engineers – Stowarzyszenie Inżynierów Samochodowych
Klasyfikacja ACEA
Aktualnie obowiązująca klasyfikacja ACEA dzieli oleje silnikowe wg możliwości ich zastosowania na 3 grupy:
- Ax/Bx – oleje do silników benzynowych oraz wysokoprężnych samochodów osobowych i lekkich dostawczych
- Cx – oleje "ekologiczne" o niskiej zawartości popiołu, przeznaczonych do silników benzynowych i wysokoprężnych stosowanych w samochodach osobowych i dostawczych dostosowanych do nowych norm czystości spalin.
- Ex – oleje do mocno obciążonych silników Diesla
| ACEA - klasa Ax/Bx | |||
|---|---|---|---|
| A1/B1 | A3/B3 | A3/B4 | A5/B5 |
| Oleje przeznaczone do silników benzynowych i wysokoprężnych, w których używa się olejów o niskim współczynniku tarcia i niskiej lepkości, gdzie lepkość HTHS wynosi 2,6-3,5 mPa*s | Stabilne oleje o stałym wskaźniku lepkości i wysokich parametrach do silników benzynowych i wysokoprężnych o wydłużonym przebiegu między wymianami oleju i w trudnych warunkach eksploatowania | Stabilne oleje o stałym wskaźniku lepkości i wysokich parametrach do silników benzynowych i silników Diesla z wtryskiem bezpośrednim. Nadają się także do tych silników, w których zaleca się użycie klasy A3/B3 | Stabilne oleje o stałym wskaźniku lepkości i wysokich parametrach do silników benzynowych i wysokoprężnych o wydłużonym przebiegu między wymianami oleju, korzystających z olejów o niskim współczynniku tarcia i niskiej lepkości, gdzie lepkość HTHS wynosi 2,9 – 3,5 mPa*s |
| Uwaga - nie nadają się do wszystkich samochodów, sprawdzić w instrukcji obsługi. | |||
| ACEA - klasa C | |||
|---|---|---|---|
| C1 | C2 | C3 | C4 |
| Stabilne oleje o stałym wskaźniku lepkości i wysokich parametrach. Przeznaczone do pracy w silnikach wyposażonych w katalizatory, jak również do silników benzynowych i wysokoprężnych posiadających filtr cząstek stałych DPF i trójfunkcyjny (trójdrożny) katalizator TWC, w których wymaga się olejów klasy SAPS o niskim współczynniku tarcia i niskiej lepkości (o lepkości HTHS wyższej niż 2,9 mPa*s). Oleje te wydłużają żywotność filtra DPF i katalizatora TWC, oszczędzają paliwo i mają najniższy poziom popiołu (SAPS). | Stabilne oleje o stałym wskaźniku lepkości i wysokich parametrach, przeznaczone do silników benzynowych i wysokoprężnych wyposażonych w katalizator, filtr cząstek stałych i katalizator trójfunkcyjny, kiedy wymaga się olejów klasy SAPS, o niskim współczynniku tarcia i niskiej lepkości (o lepkości HTHS wyższej niż 2,9 mPa*s). Oleje te wydłużają żywotność filtra DPF i katalizatora TWC oraz oszczędzają paliwo. Charakteryzują się również obniżonym poziomem popiołu (SAPS). | Stabilne oleje o stałym wskaźniku lepkości i wysokich parametrach, przeznaczone do silników wyposażonych w katalizator, jak również do silników benzynowych i wysokoprężnych z filtrem cząstek stałych i z katalizatorem trójfunkcyjnym. Oleje te wydłużają żywotność DPF i katalizator TWC. Mają obniżony poziom popiołu (SAPS). Bez wymogu HTHS. | Stabilne oleje o stałym wskaźniku lepkości i wysokich parametrach, przeznaczone do silników wyposażonych w katalizator, jak również do silników benzynowych i wysokoprężnych z filtrem cząstek stałych i z katalizatorem trójfunkcyjnym. Oleje te wydłużają żywotność filtra DPF i katalizatora TWC. Mają obniżony poziom popiołu (SAPS). Z wymogiem HTHS 3,5 mPa*s. |
| Uwaga - nie nadają się do wszystkich samochodów, sprawdzić w instrukcji obsługi. | |||
| ACEA - klasa E | ||||
|---|---|---|---|---|
| E4 | E6 | E7 | E9 | |
| Stabilne oleje o stałym wskaźniku lepkości, o doskonałych parametrach wpływających na zachowanie czystości tłoków, chroniące przed zużyciem mechanicznym, osadami sadzy i jednocześnie o doskonałej smarowności. Rekomendowane do nowoczesnych silników Diesla spełniających normy czystości spalin EURO 1, EURO 2, EURO 3, EURO 4 i EURO 5 użytkowanych w trudnych warunkach, przy wydłużonych przebiegach bez wymiany oleju. Odpowiednie do silników, w których nie zastosowano filtra cząstek stałych, a także do niektórych silników z EGR oraz niektórych silników z systemami SCR (Selective Catalytic Reduction) i NOx. | Stabilne oleje o stałym wskaźniku lepkości, o doskonałych parametrach zapewniających czystość tłoków, chroniących przed zużyciem mechanicznym i osadami sadzy, a jednocześnie o doskonałej smarowności. Rekomendowane do nowoczesnych silników Diesla, spełniających normy czystości spalin EURO 1, EURO 2, EURO 3, EURO 4 i EURO 5 użytkowanych w trudnych warunkach i przy wydłużonych przebiegach bez wymiany oleju. Odpowiednie do silników z filtrem cząstek stałych lub też bez niego, a także do niektórych silników z EGR oraz niektórych silników z systemami SCR i NOx. Oleje klasy E6 rekomendowane są do silników z filtrem cząstek stałych, w których planowane jest użytkowanie paliwa o niskiej zawartości siarki (max 50 ppm). | Stabilne oleje o stałym wskaźniku lepkości, które zapewniają wyjątkowo skuteczną ochronę i czystość tłoków oraz zapobiegają zużyciu gładzi cylindrów. Ponadto charakteryzują się doskonałymi właściwościami chroniącymi silnik przed przedwczesnym zużyciem, gromadzeniem się sadzy w instalacji turbodoładowania, kontrolą poziomu zanieczyszczeń i doskonałą smarownością. Zalecane do nowoczesnych silników Diesla, spełniających normy czystości spalin EURO 1, EURO 2, EURO 3, EURO 4 i EURO5, użytkowanych w trudnych warunkach i przy wydłużonych okresach wymiany oleju. Odpowiednie do silników, których nie wyposażono w filtr cząstek stałych, a także do większości silników z EGR oraz większości silników z systemami SCR i NOx. | Stabilne oleje o stałym wskaźniku lepkości, które zapewniają wyjątkowo skuteczną ochronę i czystość tłoków oraz zapobiegają zużyciu gładzi cylindrów. Ponadto charakteryzują się doskonałymi właściwościami chroniącymi silnik przed przedwczesnym zużyciem, gromadzeniem się sadzy w instalacji turbodoładowania, kontrolą poziomu zanieczyszczeń i doskonałą smarownością. Zalecane do nowoczesnych silników Diesla, spełniających normy czystości spalin EURO 1, EURO 2, EURO 3, EURO 4 i EURO5, użytkowanych w trudnych warunkach i przy wydłużonych okresach wymiany oleju. Odpowiednie do silników, które wyposażono w filtr cząstek stałych lub też bez niego oraz do większości silników z EGR i większości silników z systemami SCR i NOx. Oleje klasy E9 są silnie rekomendowane do silników wyposażonych w filtr cząstek stałych, do których planowane jest użycie paliwa o niskiej zawartości siarki. | |
| Uwaga - nie nadają się do wszystkich samochodów, sprawdzić w instrukcji obsługi. | ||||
Klasyfikacja jakościowa wg API dzieli oleje silnikowe na 2 grupy:
- oleje do silników benzynowych, pierwsza litera oznaczenia S - Serwice
- oleje do silników Diesla, pierwsza litera oznaczenia C - Commercial
Następujące po nich kolejne litery ułożone są w porządku alfabetycznym z zachowaniem reguły im wcześniejsza litera alfabetu, tym dana klasa starsza. Oznaczenia olejów mogą obejmować (i najczęściej obejmują) obie kategorie: benzynowe i Diesla np. API SL/CF, oznacza to, że dany olej może być stosowany zarówno do silnika benzynowego, gdzie producent przewidział klasę SL, jak i silnika Diesla, wymagającego klasy CF.
Uwaga:
zawsze należy stosować się do wskazań producenta silnika.
| SILNIKI BENZYNOWE SM | ||
|---|---|---|
| Klasa API | Status | Zastosowanie |
| SM | Obowiązująca | Wprowadzone 30 listopada. Do wszystkich aktualnie produkowanych silników. Oleje SM posiadają wyższą niż dotychczas odporność na utlenianie, lepszą ochronę przed zużyciem i właściwości niskotemperaturowe. |
| SL | Obowiązująca | Do wszystkich aktualnie silników. Oleje SL redukują formowanie osadów wysokotemperaturowych i konsumpcje oleju. |
| SI | Obowiązująca | Do silników wyprodukowanych w 2001 i starszych. |
| SH | Przestarzała* | Do silników wyprodukowanych w 1996 i starszych. Ważna w kombinacji z aktualnie występującą klasą C. |
| SG | Przestarzała | Do silników wyprodukowanych w 1993 i starszych. |
| SF | Przestarzała | Do silników wyprodukowanych w 1988 i starszych. |
| SE | Przestarzała | Do silników wyprodukowanych w 1979 i starszych. |
| SD | Przestarzała | Do silników wyprodukowanych w 1971 i starszych. |
| SC | Przestarzała | Do silników wyprodukowanych w 1967 i starszych. |
| SB | Przestarzała | Do starszych silników. Używać tylko w przypadku wyraźnych zaleceń producenta silnika. |
| SA | Przestarzała | Do starszych silników, brak sprecyzowanych właściwości. Używać tylko w przypadku wyraźnych zaleceń producenta silnika. |
| SILNIKI DIESLA CI-4 | ||
|---|---|---|
| Klasa API | Status | Zastosowanie |
| CI - 4 | Obowiązujące | Wprowadzon w 2002 roku. Do wysokoobrotowych, 4-ro suwowych silników spełniających amerykańskie normy w zakresie emisji spalin z 2004. Do stosowania z olejem napędowym o zawartości siarki do 0,5% wagowo. Oleje CI - 4 wspomagają stabilność pracy silników z systemem recyrkulacji gazów spalinowych. Mogą być używane zamniast olejów CD, CE, CF-4, CG-4 i CH-4. |
| CH - 4 | Obowiązująca | Wprowadzona w 1998 roku. Do wysokoobrotowych, 4-ro suwowych silników spełniających amerykańskich w zakresie emisji spalin z 1998. Specjlanie opracowane do używania z olejem napędowym o zawartości siarki do 0,5% wagowo. Mogą być używane zamiast olejów CD, CE, CF-4 i CG-4. |
| CG - 4 | Obowiązująca | Wprowadzona w 1995 roku. Do mocno obciążonych wysokoobrotowych, 4-ro suwowych silników spełniających amerykańskich w zakresie emisji spalin z 1994. Do używania z olejem napędowym o zawartości siarki do 0,5% wagowo. Mogą być używane zamiast olejów CD, CE i CF-4. Wprowadzone w 1990 roku. Do wysokoobrotowych, 4-ro suwowych silników, również z turbodoładowaniem. Mogą być używane zamiast olejów CE. |
| CF - 4 | Obowiązująca | Wprowadzone w 1990 roku. Do wysokoobrotowych, 4-ro suwowych silników, również z turbodoładowaniem. Mogą być używane zamiast olejów CE. |
| CF - 2 | Obowiązująca | Wprowadzone w 1994 roku. Do mocno obciążonych, 2 suwowych silników Diesla. Mogą zastępować CD-II. |
| CF | Obowiązująca | Wprowadzone w 1994 roku. Do stosowania w silnikach terenowych z wtryskiem pośrednim i innych silnikach Diesla używających oleju napędowego z zawartością powyżej 0,5% siarki wagowo. Może zastępować oleje w klasie CD. |
| CE | Przestarzała | Wprowadzone w 1987 roku. Do wysokoobrotowych, 4-ro suwowych silników, również z doładowaniem. Może zastępować oleje w klasie CC i CD. |
| CD - II | Przestarzała | Wprowadzone w 1987 roku. Do 2-suwowych silników Diesla. |
| CD | Przestarzała | Wprowadzone w 1955 roku. Do niektórych silników wolnossących i turbodoładowaniem. |
| CC | Przestarzała | Do silników wprowadzonych przed 1961. |
| CB | Przestarzała | Do średnio obciążonych silników wprowadzonych w latach 1949-1960. |
| CA | Przestarzała |
Do lekko obciążonych silników wprowadzonych w latach 1940-1959. |
Klasyfikacja olejów hydraulicznych
Obecnie funkcjonują –w odniesieniu do własności użytkowych i jakościowych – dwie klasyfikacje olejów hydraulicznych:
wg DIN 51 524 cz. II i III oraz wg ISO 6743/4 wraz z odpowiednimi normami krajowymi.
Klasa Jakości:
|
DIN 51 524 |
ISO 6743/4 |
|---|---|
|
|
HH |
|
HL |
HL |
|
|
HR |
|
HLP |
HM |
|
HVLP |
HV |
|
HLPD |
- Oleje kategorii HH - rafinowane oleje mineralne bez dodatków uszlachetniających; stosowane do słabo obciążonych systemów, nie stawiających specjalnych wymagań w zakresie właściwości przeciwzużyciowych np. w starszych typach maszyn rolniczych i budowlanych.
- Oleje kategorii HL – rafinowane oleje mineralne zawierające inhibitory korozji i utleniania; stosowane do umiarkowanie obciążonych hydrostatycznych układach hydraulicznych urządzeń stacjonarnych, w pomieszczeniach gdzie występuje mała zmienność temperatury otoczenia. Jest to najbardziej uniwersalna i najszerzej stosowana grupa mineralnych olejów hydraulicznych.
- Oleje kategorii HR – rafinowane oleje mineralne zawierające inhibitory utleniania, korozji oraz modyfikatory lepkości; stosowane do umiarkowanie obciążonych systemów pracujących w zmiennych temperaturach otoczenia. Oleje kategorii HR maja bardzo ograniczone zastosowania.
- Oleje kategorii HLP/HM – głęboko rafinowane oleje mineralne wraz z dodatkami przeciwzużyciowymi (AW), przeciwzatarciowymi (EP) i inhibitorami utleniania; stosowane w typowych, mocno obciążonych, hydrostatycznych układach hydraulicznych, przy wysokim cisnieniu, gdzie zachodzi potrzeba dobrego wydzielania wody przy zmiennych temperaturach otoczenia.
- Oleje kategorii HVLP/HV – głęboko rafinowane oleje mineralne wraz z dodatkami przeciwzużyciowymi (AW), przeciwzatarciowymi (EP), inhibitorami utleniania oraz modyfikatorami lepkoći; przeznaczone są do stosowania we wszystkich rodzajach urządzeń hydraulicznych, stosowanych w stacjonarnych i mobilnych układach hydraulicznych, w trudnych warunkach pracy, szczególnie tam, gdzie występują wysokie ciśnienia, podwyższona temperatura i jest wymagana dobra filtrowalność w szerokim zakresie temperatur.
- Oleje kategorii HLPD - głęboko rafinowane oleje mineralne wraz z dodatkami przeciwzużyciowymi (AW), przeciwzatarciowymi (EP), inhibitorami utleniania oraz modyfikatorami lepkoći; Zawierają również detergenty i dyspergenty.
