doradca olejowy

Klasyfikacje olejów

ACEA - Specyfikacje europejskie
Europejskie instytucje ACEA,ATC,ATIEL i CEC wspólnie opracowały i rozwijają system jakościowy, znany powszechnie jako EELQMS. Każdy dostawca oleju silnikowego – dealer lub producent- używający do oznaczenia swoich produktów specyfikacji ACEA jest zobowiązany do przestrzegania zasad określonych przez EELQMS. Producenci muszą ponadto legitymować się certyfikatami ISO 9001 lub 9002 i złożyć wobec ATIEL pisemną deklarację potwierdzającą pełną zgodność z regulacjami EELQMS.

O specyfikacji olejów silnikowych – ABC
Aby ułatwić poruszanie się po oznaczeniach olejowych poniżej wyjaśniamy najczęściej spotykane skróty:

ACEA – Association des Constructeurs Europeens de l’Automobile – Europejskie Stowarzyszenie Konstruktorów Pojazdów Samochodowych
API – American Petroleum Institute – Amerykański Instytut Naftowy
ATC – Additive Technical Council – Rada ds. Dodatków
ATIEL – Association Technique de I’Industrie Europeenne des Lubrifants – Europejskie Stowarzyszenie Techników Przemysłu Środków Smarnych
CEC – Co-ordinating European Council for the development of Performance Tests for the Transportation Fuels, Lubricants and Other Fluids – Europejska Rada Konsultacyjna ds. Rozwoju Badań Eksploatacyjnych nad Paliwami, Środkami Smarnymi i Płynami Stosowanymi w Transporcie
CoP – Code od Practice – Zasady postępowania, Procedury
EELQMS – European Engine Lubricant Quality Management System – Europejski System Zarządzania Jakością Środków Smarnych
ERC – European Registration Centre – Europejskie Centrum Rejestracji
SAE – Society of Automative Engineers – Stowarzyszenie Inżynierów Samochodowych

Klasyfikacja ACEA
Aktualnie obowiązująca klasyfikacja ACEA dzieli oleje silnikowe wg możliwości ich zastosowania na 3 grupy:

Ax/Bx – oleje do silników benzynowych oraz wysokoprężnych samochodów osobowych i lekkich dostawczych
Cx – oleje "ekologiczne" o niskiej zawartości popiołu, przeznaczonych do silników benzynowych i wysokoprężnych stosowanych w samochodach osobowych i dostawczych dostosowanych do nowych norm czystości spalin.
Ex – oleje do mocno obciążonych silników Diesla

ACEA - klasa Ax/Bx
A1/B1	A3/B3	A3/B4	A5/B5
Oleje przeznaczone do silników benzynowych i wysokoprężnych, w których używa się olejów o niskim współczynniku tarcia i niskiej lepkości, gdzie lepkość HTHS wynosi 2,6-3,5 mPa*s	Stabilne oleje o stałym wskaźniku lepkości i wysokich parametrach do silników benzynowych i wysokoprężnych o wydłużonym przebiegu między wymianami oleju i w trudnych warunkach eksploatowania	Stabilne oleje o stałym wskaźniku lepkości i wysokich parametrach do silników benzynowych i silników Diesla z wtryskiem bezpośrednim. Nadają się także do tych silników, w których zaleca się użycie klasy A3/B3	Stabilne oleje o stałym wskaźniku lepkości i wysokich parametrach do silników benzynowych i wysokoprężnych o wydłużonym przebiegu między wymianami oleju, korzystających z olejów o niskim współczynniku tarcia i niskiej lepkości, gdzie lepkość HTHS wynosi 2,9 – 3,5 mPa*s
Uwaga - nie nadają się do wszystkich samochodów, sprawdzić w instrukcji obsługi.

ACEA - klasa C
C1	C2	C3	C4
Stabilne oleje o stałym wskaźniku lepkości i wysokich parametrach. Przeznaczone do pracy w silnikach wyposażonych w katalizatory, jak również do silników benzynowych i wysokoprężnych posiadających filtr cząstek stałych DPF i trójfunkcyjny (trójdrożny) katalizator TWC, w których wymaga się olejów klasy SAPS o niskim współczynniku tarcia i niskiej lepkości (o lepkości HTHS wyższej niż 2,9 mPa*s). Oleje te wydłużają żywotność filtra DPF i katalizatora TWC, oszczędzają paliwo i mają najniższy poziom popiołu (SAPS).	Stabilne oleje o stałym wskaźniku lepkości i wysokich parametrach, przeznaczone do silników benzynowych i wysokoprężnych wyposażonych w katalizator, filtr cząstek stałych i katalizator trójfunkcyjny, kiedy wymaga się olejów klasy SAPS, o niskim współczynniku tarcia i niskiej lepkości (o lepkości HTHS wyższej niż 2,9 mPa*s). Oleje te wydłużają żywotność filtra DPF i katalizatora TWC oraz oszczędzają paliwo. Charakteryzują się również obniżonym poziomem popiołu (SAPS).	Stabilne oleje o stałym wskaźniku lepkości i wysokich parametrach, przeznaczone do silników wyposażonych w katalizator, jak również do silników benzynowych i wysokoprężnych z filtrem cząstek stałych i z katalizatorem trójfunkcyjnym. Oleje te wydłużają żywotność DPF i katalizator TWC. Mają obniżony poziom popiołu (SAPS). Bez wymogu HTHS.	Stabilne oleje o stałym wskaźniku lepkości i wysokich parametrach, przeznaczone do silników wyposażonych w katalizator, jak również do silników benzynowych i wysokoprężnych z filtrem cząstek stałych i z katalizatorem trójfunkcyjnym. Oleje te wydłużają żywotność filtra DPF i katalizatora TWC. Mają obniżony poziom popiołu (SAPS). Z wymogiem HTHS 3,5 mPa*s.
Uwaga - nie nadają się do wszystkich samochodów, sprawdzić w instrukcji obsługi.


E4	E6	E7	E9
Stabilne oleje o stałym wskaźniku lepkości, o doskonałych parametrach wpływających na zachowanie czystości tłoków, chroniące przed zużyciem mechanicznym, osadami sadzy i jednocześnie o doskonałej smarowności. Rekomendowane do nowoczesnych silników Diesla spełniających normy czystości spalin EURO 1, EURO 2, EURO 3, EURO 4 i EURO 5 użytkowanych w trudnych warunkach, przy wydłużonych przebiegach bez wymiany oleju. Odpowiednie do silników, w których nie zastosowano filtra cząstek stałych, a także do niektórych silników z EGR oraz niektórych silników z systemami SCR (Selective Catalytic Reduction) i NOx.	Stabilne oleje o stałym wskaźniku lepkości, o doskonałych parametrach zapewniających czystość tłoków, chroniących przed zużyciem mechanicznym i osadami sadzy, a jednocześnie o doskonałej smarowności. Rekomendowane do nowoczesnych silników Diesla, spełniających normy czystości spalin EURO 1, EURO 2, EURO 3, EURO 4 i EURO 5 użytkowanych w trudnych warunkach i przy wydłużonych przebiegach bez wymiany oleju. Odpowiednie do silników z filtrem cząstek stałych lub też bez niego, a także do niektórych silników z EGR oraz niektórych silników z systemami SCR i NOx. Oleje klasy E6 rekomendowane są do silników z filtrem cząstek stałych, w których planowane jest użytkowanie paliwa o niskiej zawartości siarki (max 50 ppm).	Stabilne oleje o stałym wskaźniku lepkości, które zapewniają wyjątkowo skuteczną ochronę i czystość tłoków oraz zapobiegają zużyciu gładzi cylindrów. Ponadto charakteryzują się doskonałymi właściwościami chroniącymi silnik przed przedwczesnym zużyciem, gromadzeniem się sadzy w instalacji turbodoładowania, kontrolą poziomu zanieczyszczeń i doskonałą smarownością. Zalecane do nowoczesnych silników Diesla, spełniających normy czystości spalin EURO 1, EURO 2, EURO 3, EURO 4 i EURO5, użytkowanych w trudnych warunkach i przy wydłużonych okresach wymiany oleju. Odpowiednie do silników, których nie wyposażono w filtr cząstek stałych, a także do większości silników z EGR oraz większości silników z systemami SCR i NOx.	Stabilne oleje o stałym wskaźniku lepkości, które zapewniają wyjątkowo skuteczną ochronę i czystość tłoków oraz zapobiegają zużyciu gładzi cylindrów. Ponadto charakteryzują się doskonałymi właściwościami chroniącymi silnik przed przedwczesnym zużyciem, gromadzeniem się sadzy w instalacji turbodoładowania, kontrolą poziomu zanieczyszczeń i doskonałą smarownością. Zalecane do nowoczesnych silników Diesla, spełniających normy czystości spalin EURO 1, EURO 2, EURO 3, EURO 4 i EURO5, użytkowanych w trudnych warunkach i przy wydłużonych okresach wymiany oleju. Odpowiednie do silników, które wyposażono w filtr cząstek stałych lub też bez niego oraz do większości silników z EGR i większości silników z systemami SCR i NOx. Oleje klasy E9 są silnie rekomendowane do silników wyposażonych w filtr cząstek stałych, do których planowane jest użycie paliwa o niskiej zawartości siarki.
Uwaga - nie nadają się do wszystkich samochodów, sprawdzić w instrukcji obsługi.

Klasyfikacja jakościowa wg API dzieli oleje silnikowe na 2 grupy:

oleje do silników benzynowych, pierwsza litera oznaczenia S - Serwice
oleje do silników Diesla, pierwsza litera oznaczenia C - Commercial

Następujące po nich kolejne litery ułożone są w porządku alfabetycznym z zachowaniem reguły im wcześniejsza litera alfabetu, tym dana klasa starsza. Oznaczenia olejów mogą obejmować (i najczęściej obejmują) obie kategorie: benzynowe i Diesla np. API SL/CF, oznacza to, że dany olej może być stosowany zarówno do silnika benzynowego, gdzie producent przewidział klasę SL, jak i silnika Diesla, wymagającego klasy CF.

Uwaga:
zawsze należy stosować się do wskazań producenta silnika.

SILNIKI BENZYNOWE SM
Klasa API	Status	Zastosowanie
SM	Obowiązująca	Wprowadzone 30 listopada. Do wszystkich aktualnie produkowanych silników. Oleje SM posiadają wyższą niż dotychczas odporność na utlenianie, lepszą ochronę przed zużyciem i właściwości niskotemperaturowe.
SL	Obowiązująca	Do wszystkich aktualnie silników. Oleje SL redukują formowanie osadów wysokotemperaturowych i konsumpcje oleju.
SI	Obowiązująca	Do silników wyprodukowanych w 2001 i starszych.
SH	Przestarzała*	Do silników wyprodukowanych w 1996 i starszych. Ważna w kombinacji z aktualnie występującą klasą C.
SG	Przestarzała	Do silników wyprodukowanych w 1993 i starszych.
SF	Przestarzała	Do silników wyprodukowanych w 1988 i starszych.
SE	Przestarzała	Do silników wyprodukowanych w 1979 i starszych.
SD	Przestarzała	Do silników wyprodukowanych w 1971 i starszych.
SC	Przestarzała	Do silników wyprodukowanych w 1967 i starszych.
SB	Przestarzała	Do starszych silników. Używać tylko w przypadku wyraźnych zaleceń producenta silnika.
SA	Przestarzała	Do starszych silników, brak sprecyzowanych właściwości. Używać tylko w przypadku wyraźnych zaleceń producenta silnika.

SILNIKI DIESLA CI-4
Klasa API	Status	Zastosowanie
CI - 4	Obowiązujące	Wprowadzon w 2002 roku. Do wysokoobrotowych, 4-ro suwowych silników spełniających amerykańskie normy w zakresie emisji spalin z 2004. Do stosowania z olejem napędowym o zawartości siarki do 0,5% wagowo. Oleje CI - 4 wspomagają stabilność pracy silników z systemem recyrkulacji gazów spalinowych. Mogą być używane zamniast olejów CD, CE, CF-4, CG-4 i CH-4.
CH - 4	Obowiązująca	Wprowadzona w 1998 roku. Do wysokoobrotowych, 4-ro suwowych silników spełniających amerykańskich w zakresie emisji spalin z 1998. Specjlanie opracowane do używania z olejem napędowym o zawartości siarki do 0,5% wagowo. Mogą być używane zamiast olejów CD, CE, CF-4 i CG-4.
CG - 4	Obowiązująca	Wprowadzona w 1995 roku. Do mocno obciążonych wysokoobrotowych, 4-ro suwowych silników spełniających amerykańskich w zakresie emisji spalin z 1994. Do używania z olejem napędowym o zawartości siarki do 0,5% wagowo. Mogą być używane zamiast olejów CD, CE i CF-4. Wprowadzone w 1990 roku. Do wysokoobrotowych, 4-ro suwowych silników, również z turbodoładowaniem. Mogą być używane zamiast olejów CE.
CF - 4	Obowiązująca	Wprowadzone w 1990 roku. Do wysokoobrotowych, 4-ro suwowych silników, również z turbodoładowaniem. Mogą być używane zamiast olejów CE.
CF - 2	Obowiązująca	Wprowadzone w 1994 roku. Do mocno obciążonych, 2 suwowych silników Diesla. Mogą zastępować CD-II.
CF	Obowiązująca	Wprowadzone w 1994 roku. Do stosowania w silnikach terenowych z wtryskiem pośrednim i innych silnikach Diesla używających oleju napędowego z zawartością powyżej 0,5% siarki wagowo. Może zastępować oleje w klasie CD.
CE	Przestarzała	Wprowadzone w 1987 roku. Do wysokoobrotowych, 4-ro suwowych silników, również z doładowaniem. Może zastępować oleje w klasie CC i CD.
CD - II	Przestarzała	Wprowadzone w 1987 roku. Do 2-suwowych silników Diesla.
CD	Przestarzała	Wprowadzone w 1955 roku. Do niektórych silników wolnossących i turbodoładowaniem.
CC	Przestarzała	Do silników wprowadzonych przed 1961.
CB	Przestarzała	Do średnio obciążonych silników wprowadzonych w latach 1949-1960.
CA	Przestarzała	Do lekko obciążonych silników wprowadzonych w latach 1940-1959.

Klasyfikacja olejów hydraulicznych

Obecnie funkcjonują –w odniesieniu do własności użytkowych i jakościowych – dwie klasyfikacje olejów hydraulicznych:
wg DIN 51 524 cz. II i III oraz wg ISO 6743/4 wraz z odpowiednimi normami krajowymi.

Klasa Jakości:

DIN 51 524	ISO 6743/4
	HH
HL	HL
	HR
HLP	HM
HVLP	HV
HLPD

Oleje kategorii HH - rafinowane oleje mineralne bez dodatków uszlachetniających; stosowane do słabo obciążonych systemów, nie stawiających specjalnych wymagań w zakresie właściwości przeciwzużyciowych np. w starszych typach maszyn rolniczych i budowlanych.
Oleje kategorii HL – rafinowane oleje mineralne zawierające inhibitory korozji i utleniania; stosowane do umiarkowanie obciążonych hydrostatycznych układach hydraulicznych urządzeń stacjonarnych, w pomieszczeniach gdzie występuje mała zmienność temperatury otoczenia. Jest to najbardziej uniwersalna i najszerzej stosowana grupa mineralnych olejów hydraulicznych.
Oleje kategorii HR – rafinowane oleje mineralne zawierające inhibitory utleniania, korozji oraz modyfikatory lepkości; stosowane do umiarkowanie obciążonych systemów pracujących w zmiennych temperaturach otoczenia. Oleje kategorii HR maja bardzo ograniczone zastosowania.
Oleje kategorii HLP/HM – głęboko rafinowane oleje mineralne wraz z dodatkami przeciwzużyciowymi (AW), przeciwzatarciowymi (EP) i inhibitorami utleniania; stosowane w typowych, mocno obciążonych, hydrostatycznych układach hydraulicznych, przy wysokim cisnieniu, gdzie zachodzi potrzeba dobrego wydzielania wody przy zmiennych temperaturach otoczenia.
Oleje kategorii HVLP/HV – głęboko rafinowane oleje mineralne wraz z dodatkami przeciwzużyciowymi (AW), przeciwzatarciowymi (EP), inhibitorami utleniania oraz modyfikatorami lepkoći; przeznaczone są do stosowania we wszystkich rodzajach urządzeń hydraulicznych, stosowanych w stacjonarnych i mobilnych układach hydraulicznych, w trudnych warunkach pracy, szczególnie tam, gdzie występują wysokie ciśnienia, podwyższona temperatura i jest wymagana dobra filtrowalność w szerokim zakresie temperatur.
Oleje kategorii HLPD - głęboko rafinowane oleje mineralne wraz z dodatkami przeciwzużyciowymi (AW), przeciwzatarciowymi (EP), inhibitorami utleniania oraz modyfikatorami lepkoći; Zawierają również detergenty i dyspergenty.